Bekom hier je grondstofverklaring voor gezuiverd afvalwater

Gezuiverd afvalwater voor irrigatie in de landbouw

Water is heel schaars in Vlaanderen. Bovendien krijgen we steeds meer te maken met uitgesproken droogteperiodes. In die omstandigheden kunnen er watertekorten optreden en die laten zich al snel voelen bij de toeleveranciers van de voedingsindustrie. Landbouwers komen namelijk in de problemen om hun gewassen van voldoende water te kunnen voorzien.

Als voedingsbedrijf kan je landbouwers uit de nood helpen. Gezuiverd afvalwater van voedingsbedrijven kan namelijk dienst doen als irrigatiewater in de landbouw. Veel voedingsbedrijven kregen hier de laatste tijd dan ook al vragen over van landbouwers. Gezuiverd afvalwater aanbieden aan derden kan je echter niet zomaar, hiervoor heb je als voedingsbedrijf een grondstofverklaring nodig. De aanvraag van zo’n grondstofverklaring en de behandeling van die aanvraag is een administratieve procedure, die toch wat tijd in beslag neemt.

Generieke grondstofverklaring

Fevia Vlaanderen vroeg aan de betrokken administraties of de procedure niet vlotter kan, om zo beter en sneller te kunnen inspelen op watertekorten tijdens een droogtecrisis. OVAM en VMM zijn op onze vraag ingegaan, waardoor we nu samen een administratieve vereenvoudiging en versnelling kunnen doorvoeren voor voedingsbedrijven. Concreet heeft Fevia een groepsaanvraag ingediend en heeft zij zo een generieke grondstofverklaring verkregen. Fevia heeft nu de machtiging om deze aan voedingsbedrijven uit te reiken. De generieke grondstofverklaring kan eenvoudig bekomen worden door te registreren via onderstaand formulier.

De generieke grondstofverklaring was oorspronkelijk voor leden van Fevia bedoeld. Ze is ondertussen ook opengesteld voor voedingsbedrijven die geen lid zijn van Fevia.

Gebruik van de grondstofverklaring

De generieke grondstofverklaring geldt voor het aanbieden van gezuiverd afvalwater uit de voedingsindustrie, afkomstig uit de biologische waterzuivering, voor irrigatie in de landbouw. Ze is één jaar geldig. Deze generieke grondstofverklaring kan niet afgeleverd worden aan slachthuizen of uitsnijderijen.

Bij de aanvraag van een individuele grondstofverklaring zal de administratie de risico’s voor mens (vb. risico’s voor gebruiker, passanten of omwonenden bij verneveling), voedselveiligheid en milieu evalueren. Doordat nu een generieke grondstofverklaring wordt afgeleverd wordt je individuele afvalwater niet meer op voorhand door de administratie geëvalueerd. Het uitgangsprincipe is dat gezuiverd effluent uit de voedingsindustrie geen ongunstige effecten heeft op milieu of menselijke gezondheid, indien de voorwaarden uit de grondstofverklaring worden nageleefd.  

Je hebt wel nog analyseresultaten nodig van een reeks parameters, vooraleer met de irrigatie kan van start gegaan worden. Je moet de nodige informatie ter beschikking stellen van de gebruikers (de landbouwers dus). Deze moeten de geldende richtlijnen in de lastenboeken respecteren in het kader van de bescherming van de voedselveiligheid. Het is aan de gebruikers om te evalueren of ze je gezuiverd afvalwater kunnen gebruiken.

Indien je zelf echter twijfelt of je afvalwater wel geschikt is voor irrigatie in de landbouw, of indien je het afvalwater ook voor andere toepassingen wil laten gebruiken, dan kan je nog steeds een individuele grondstofverklaring aanvragen (zie hier).

Het is belangrijk dat je de bepalingen uit de grondstofverklaring zorgvuldig toepast. Het mag dan wel om een generieke grondstofverklaring gaan, maar ieder bedrijf is wel verantwoordelijk voor het eigen afvalwater.

Is mijn gezuiverd afvalwater geschikt voor irrigatie?

Gezuiverd afvalwater van voedingsbedrijven zal niet steeds geschikt zijn voor irrigatie van landbouwgewassen. Met name de zoutconcentratie kan te hoog zijn. Het ene gewas is hier beter tegen bestand dan het andere. Het is aan de landbouwer om in te schatten of uw afvalwater geschikt is en hoeveel, wanneer en voor welke gewassen hij het kan gebruiken.

Een geleidbaarheidslimiet is niet eenduidig te definiëren, maar om je toch een indicatie te kunnen geven: afhankelijk van het gewas en het groeistadium kan voor bepaalde gewassen tot een geleidbaarheid van 5000 µS/cm gegaan worden. Bladgewassen zijn hierbij gevoeliger dan knollen en kolen. Irrigeren met te zout water is in het algemeen ook beter dan helemaal niet irrigeren in termen van opbrengst. Er moet echter wel voorzichtig omgesprongen worden met het veelvuldig irrigeren met dit type water wegens mogelijke lange termijn nadelige effecten op de bodemkwaliteit.

Een andere belangrijke parameter in het kader van irrigatie is E. Coli. Als richtwaarde kan gesteld worden dat een gehalte van 1000 kve E.Coli per 100 mL water niet mag overschreden worden.

Voorwaarden in de grondstofverklaring

De grondstofverklaring komt samen met een aantal voorwaarden, die in detail opgelijst staan in de grondstofverklaring zelf.

Enerzijds zijn er voorwaarden voor het gebruik, deze zijn bedoeld voor de landbouwers die je effluent gebruiken. In dit kader moet je als voedingsbedrijf de landbouwer wel informeren over de geleidbaarheid en het zoutgehalte van je effluent zodat ze dit effluent beredeneerd kunnen gebruiken.

Daarnaast zijn er ook de voorwaarden voor de producent van de grondstof, voor jou dus. De belangrijkste voorwaarden voor voedingsbedrijven zijn:

  • Het gezuiverd effluent enkel leveren voor irrigatie in de landbouw
  • De voorwaarden voor gebruik zoals vastgelegd in de grondstofverklaring meedelen aan de gebruikers
  • Informatie over de kwaliteit van het effluent, op basis van analyseresultaten, ter beschikking stellen van de gebruikers
    • Voorafgaande bemonstering en analyse van parameters uit de milieuvergunning, microbiologische parameters en andere
    • Halfjaarlijkse bemonstering en analyse van nutriënten in het kader van de mestwetgeving
    • Analyseresultaten één keer per jaar overmaken aan alle betrokken administraties – in de praktijk bezorg je de analyseresultaten aan Fevia en zullen wij deze opladen in het grondstoffenloket onder het dossier van Fevia
  • Een uitgaand materialenregister bijhouden

Welke administratieve handelingen zijn er finaal voor het voedingsbedrijf?

Grondstofverklaring

Je hoeft je enkel te registreren via het onderstaande formulier om de grondstofverklaring te verkrijgen. Bij gebruik ervan moet je voor de analyses en informatieoverdracht zorgen zoals beschreven in de voorwaarden.

Heffing op afvalwater

De bestaande wetgeving voor het betalen van heffing op afvalwater blijft gelden. Je moet dus nog steeds heffing betalen op al je afvalwater, ook het afvalwater dat gebruikt wordt voor irrigatie in de landbouw. Op dit vlak verandert er dus niets. Als je heffing berekend wordt op basis van een meet- en bemonsteringscampagne, dan kan je het effluent enkel opgenomen worden na de meetgoot.

Mestwetgeving

De mestwetgeving is van toepassing op het vervoer en het spreiden van het gezuiverde afvalwater, zowel bij sproeien als bij afvoer per as. De meeste zaken rond de mestwetgeving zijn door de landbouwer te vervullen. Als voedingsbedrijf moet je wel zorgen voor een nutriëntenanalyse, dit vormt één van de voorwaarden uit de grondstofverklaring.

Nog vragen?

Heb je nog vragen? Stel ze gerust via lds@fevia.be. We zullen ook een Q&A toevoegen aan deze pagina en deze regelmatig updaten. Als je vragen hebt, kan je deze Q&A dus ook te allen tijde raadplegen.

PDF-pictogram qa_grondstofverklaring_v200623.pdf

 Registratie om een grondstofverklaring te ontvangen

Wanneer je registreert via het onderstaande formulier, dan ontvang je van ons een bevestiging en een generieke grondstofverklaring. Fevia zal je gegevens bijhouden en doorgeven aan VMM en OVAM wanneer daarom gevraagd wordt.

Zowel leden als niet-leden van Fevia kunnen registreren. Voor leden van Fevia is dit kosteloos. Aan niet-leden vragen we wel een administratieve kost te betalen (€100 excl. btw).

De laatste vraag in het formulier verwijst naar project Irrigatie 2.0. Klik hier voor meer informatie over dit project.

(velden aangeduid met * zijn vereist)