Individuele beroepsopleiding in een nieuw jasje: meer op maat van de werkgever
Je wenst een werkzoekende aan te werven maar er blijkt eerst nog heel wat opleiding nodig voordat die de job zelfstandig kan uitvoeren? Voordat je de stap naar aanwerving zet, kun je eerst een leerovereenkomst sluiten. Bij een Individuele Beroepsopleiding (IBO) leidt je in 1 à 6 maanden een nieuwe werknemer op de werkvloer op. Is het traject succesvol afgerond? Dan krijgt de IBO-cursist een contract aangeboden van bepaalde of onbepaalde duur. Hiermee trek je nieuw talent aan en bied je kansen aan wie aanvankelijk nog een eind van de job afstond. Zo leidt je iemand op maat van je bedrijf op.
Hoe zit het met IBO in onze sector?
Onze voedingsbedrijven maken nu maar heel beperkt gebruik van de IBO. In 2024 werden in onze sector 89 IBO’s afgesloten waarvan ongeveer de helft leidde tot een aanwerving. Mogelijke redenen voor het beperkte gebruik in onze sector is dat het te weinig aantrekkelijk is voor werkgevers en interimarbeid de voorkeur geniet. Daarom wordt de IBO administratief en financieel grondig hervormd naar een flexibeler en laagdrempeliger systeem.
Overzicht van de aanpassingen
De belangrijkste aanpassingen zijn de volgende:
| Huidige IBO | Hervormde IBO | |
| IBO-premie | De premie is een vergoeding bovenop de eventuele uitkering, in verhouding tot het bedrag van de uitkering voor alle IBO'ers, ongeacht de sector, de competentiekloof en het loon na aanwerving | De premie wordt berekend op basis van het loon na aanwerving berekend op basis van een rekensleutel (70% – 100%). Werkzoekende behoudt het vervangingsinkomen; werkgever vult aan. |
| Betaling van premie | VDAB heeft een intermediaire financiële rol: Werkgever betaalt forfaitair bedrag aan VDAB, ongeacht de premiehoogte. VDAB herverdeelt de werkgeversbijdrage en betaalt de premie aan de werkzoekende. | Werkgever betaalt de premie rechtstreeks aan de werkzoekende (uitgezonderd IBO-plus). VDAB komt enkel tussen met een terugbetaling voor kinderopvang indien van toepassing. |
| IBO-plus | Gericht op langdurig werkzoekenden en personen met een indicatie arbeidshandicap. Gratis voor de werkgever. | Niet langer toegankelijk voor langdurig werkzoekenden, wel voor gedetineerde werkzoekenden die beperkte detentie of elektronisch toezicht hebben en personen met een (indicatie) arbeidshandicap. |
| Duur van IBO | Maximaal 26 weken | IBO-plus kan opgevolgd worden door een reguliere IBO van maximaal 26 weken. |
| Flexibiliteit | Mogelijkheid tot voortijdige beëindiging met vaste motieven. | Flexibelere methode om voortijdig te beëindigen. Mogelijkheid tot opzeg door beide partijen tot 14 dagen na de start. Vroegtijdige beëindiging mogelijk bij aanwerving. |
Hoeveel kost een IBO?
De IBO-premie wordt niet langer bepaald op basis van het GGMMI (forfait), maar aan de hand van een rekensleutel die aansluit bij de sectorale realiteit. In de ene sector kan de premie dus hoger zijn dan in de andere:
((Brutoloon na aanwerving – RSZ-bijdrage ten laste van de werknemer) – vervangingsinkomen) X percentage – bedrijfsvoorheffing
De betaling van de IBO-premie gebeurt door de IBO-werkgever. VDAB komt hier niet meer tussen. Dit wil zeggen dat de werkgever zowel de IBO-premie als de verplaatsingsvergoedingen rechtstreeks betaalt aan de IBO-cursist. Voor een IBO-plus is het wel nog steeds VDAB die de IBO-plus-premie en de verplaatsingsvergoedingen betaalt aan de IBO-cursist
Voor de werkgever is het nieuwe systeem administratief eenvoudiger. Bovendien kan de werkgever zelf bepalen welk percentage (70, 80, 90 of 100) hij hanteert volgens de investering die nodig is om de IBO-cursist de job aan te leren.
Is het nu voor iedere doelgroep voordeliger?
In vele gevallen is deze premie door de gewijzigde berekeningswijze voordeliger geworden voor de werkgever. Echter, personen zonder een vervangingsuitkering, zoals niet-beroepsactieven en jongeren in hun beroepsinschakelingstijd, worden relatief duurder ten opzichte van andere groepen met een vervangingsinkomen.
Extra begeleiding is voortaan mogelijk
De werkgever staat in de eerste plaats in om de technische en beroepsgerichte competenties voor de job aan te leren. Soms is extra ondersteuning van de cursist aangewezen, op de werkvloer zelf. In samenspraak met de VDAB-bemiddelaar kunnen drie soorten van extra begeleiding worden ingezet, aangeboden door externe ondersteuners:
1 Versterken van attitudes of generieke competenties
2 Taalcoaching
3. Didactische ondersteuning aan de werkgever
En wat erna? Contract van bepaalde of onbepaalde duur
Na succesvolle afronding van het traject moet de werkgever de IBO-cursist minstens gedurende eenzelfde duur als de IBO zelf in dienst houden. Standaard is voorzien dat je de cursist moet aanwerven met een contract van onbepaalde duur. Het is mogelijk met een contract van bepaalde duur te werken als je aantoont dat je al je medewerkers (in een gelijkaardige rol) aanwerft met een contract van bepaalde duur.
Wanneer gaat het nieuwe systeem in?
Vanaf 1 januari 2026 start de nieuwe IBO. De regelgeving hiervoor is quasi rond. Het is nu enkel nog wachten op de definitieve bekrachtiging door de Vlaamse regering.
