LCA en PEF in de praktijk: hoe breng je de milieu-impact van voedingsproducten in kaart?

Tijdens het webinar “LCA en PEF in de praktijk” brachten experten uit onderzoek, landbouw, voedingsindustrie en consultancy theorie en praktijk samen. We zetten de belangrijkste inzichten voor je op een rij.

LCA kijkt naar de volledige levenscyclus
Een LCA brengt de potentiële milieu-impact van een product over zijn levenscyclus in kaart. Daarbij kijk je niet alleen naar klimaatimpact, maar ook naar andere milieueffecten, zoals verzuring, eutrofiëring en het gebruik van grondstoffen.

Een goede LCA begint daarom niet bij de berekening, maar bij een duidelijke vraag: wat wil je precies weten en waarvoor wil je het resultaat gebruiken? Op basis daarvan bepaal je onder meer welke delen van de levenscyclus je meeneemt en welke data je nodig hebt.

De Europese Product Environmental Footprint (PEF) bouwt verder op LCA en wil de manier waarop productfootprints worden berekend verder harmoniseren. Dat moet ervoor zorgen dat verschillende berekeningen beter vergelijkbaar worden.

Goede data en afspraken doorheen de keten zijn cruciaal
De praktijkcases tijdens het webinar maakten duidelijk dat een LCA staat of valt met kwaliteitsvolle data en samenwerking doorheen de keten.

Zo wordt binnen het project KL.VAR.KETEN.Footprint gewerkt aan efficiëntere data-uitwisseling tussen onder meer veehouders en voederleveranciers. FOODTURE werkt dan weer aan een vrij toegankelijke Europese databank met milieu-informatie over voedingsproducten. FrieslandCampina toonde hoe het samen met melkveehouders klimaatdata verzamelt en gebruikt om de klimaatimpact op bedrijfsniveau inzichtelijk te maken en verduurzaming te stimuleren.

Toch blijven er uitdagingen. LCA is een complexe methode, zeker voor kmo's. Publieke en representatieve data zijn niet altijd beschikbaar en verschillende aannames of methodes kunnen tot andere resultaten leiden. Meer harmonisatie, toegankelijke databanken en eenvoudige data-uitwisseling kunnen de administratieve en financiële lasten voor de hele agrovoedingsketen helpen beperken.

Hoe ga je als bedrijf aan de slag?
Wie zelf een LCA of PEF wil uitvoeren, kan het proces grofweg in vier stappen opdelen: bepaal je doel en scope, verzamel de nodige data, voer de berekening uit en interpreteer de resultaten.

Begin dus niet meteen met het verzamelen van zoveel mogelijk data of het kiezen van software. Bepaal eerst waarvoor je de resultaten nodig hebt. Wil je hotspots identificeren en verbeteringen zoeken? Heb je cijfers nodig voor rapportering? Of wil je milieu-informatie over een product onderbouwen? Dat bepaalt welke data, methodologie en ondersteuning je nodig hebt.

Welke LCA-tool past bij jouw bedrijf?
Om bedrijven te helpen bij die zoektocht maakte Möbius een inventaris van twaalf LCA- en Product Carbon Footprint (PCF)-tools voor de agrovoedingssector. De lijst vergelijkt onder meer welke databanken de tools gebruiken, welke LCA-scope ze ondersteunen, of primaire data kunnen worden geïntegreerd en welke rapporteringen mogelijk zijn. Er zijn zowel oplossingen voor voedingsbedrijven als specifieke tools voor landbouwers.

Er bestaat daarbij niet één tool die voor elk bedrijf geschikt is. De keuze hangt af van je doel, beschikbare data, gewenste rapportering en interne expertise. Gebruik de inventaris daarom vooral als startpunt om te bepalen welke oplossing bij jouw situatie past. De vergelijking is gebaseerd op informatie van de leveranciers zelf en werd niet onafhankelijk geverifieerd.

Samen werken aan een werkbare aanpak
LCA en PEF kunnen de agrovoedingsketen helpen om milieu-impact transparanter te maken en verbeterkansen te identificeren. Om dat ook in de praktijk werkbaar te maken, zijn gemeenschappelijke methodes, betrouwbare data en efficiënte gegevensuitwisseling doorheen de keten essentieel.

Dit webinar werd georganiseerd vanuit de Werkagenda Circulaire Voedselketen, een partnerschap binnen Vlaanderen Circulair, met het Agentschap Landbouw en Zeevisserij en Fevia Vlaanderen als publieke en private trekkers, ondersteund door Vlaanderen Circulair. Het kernteam werkt samen met relevante spelers uit industrie, overheid, kenniswereld en social profit binnen de Taskforce Circulaire Voedselketen. Het webinar werd samen georganiseerd met Comeos, Boerenbond en Belgian Feed Association (BFA).