Doelstelling 30

Sterke partnerships en eerlijke handelspraktijken in de toeleveringsketen waarborgen

Eerlijke handelspraktijken zijn een voorwaarde om kwalitatieve en betaalbare producten op de markt te brengen en om antwoorden te bieden op maatschappelijke uitdagingen. We dragen hieraan bij door te informeren, te sensibiliseren en de huidige en toekomstige wetgeving te evalueren.
PDF-pictogram Download PDF fiche (700.07 KB)

Wat is onze doelstelling richting 2025?

In april 2019 heeft het Belgisch parlement een nieuwe wet aangenomen die oneerlijke marktpraktijken in B2B-relaties, misbruik van economische afhankelijkheid en het gebruik van onrechtmatige bedingen in overeenkomsten verbiedt. Deze wet van 4 april 2019 (“B2B-wet”) zal belangrijke gevolgen hebben voor het afsluiten van contracten en voor de marktpraktijken.

Tegelijk stemde de Europese Unie een richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken in de relaties tussen ondernemingen in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen. Deze UTP-richtlijn (Unfair Trading Practices) stelt dwingende regels vast die bepaalde oneerlijke handelspraktijken verbieden en landbouwers en kleinere leveranciers zo beter beschermen.

Als sector onderschrijven we ten volle deze richtlijn. In de komende vijf jaar willen we dan ook de kennis en het bewustzijn rond de wetgeving inzake oneerlijke handelspraktijken verhogen. Dat moet zich vertalen in minder oneerlijke handelspraktijken op het terrein en dus in een dalende trend van het aantal gemelde oneerlijke handelspraktijken tegen retailers en fabrikanten.

Hoe willen we die doelstellingen bereiken?

We willen onze bedrijven bewust maken van en doen inzetten op eerlijke handelsrelaties. 

  • Fevia faciliteert de toegang tot juridisch advies en ondersteuning van experten voor de leden die daar nood aan hebben. In 2023 zal het Ketenoverleg haar Gedragscode rond goede handelspraktijken herzien naar aanleiding van de implementatie van de nieuwe UTP-richtlijn in Belgisch recht. Fevia zal haar leden helpen om hun rechten beter te bewaken door juridische versterking en bevattelijke informatie (vooral gericht op kmo’s) te voorzien rond eerlijke handelspraktijken. Fevia informeert haar leden goed over wat zij al dan niet in hun contracten en handelsrelaties moeten aanvaarden en over de juridische en andere actiemiddelen die ter beschikking staan. 

Waar staan we vandaag?

De Europese Commissie zal jaarlijks een enquête uitvoeren om de effectiviteit te beoordelen van de maatregelen die de lidstaten nemen. Ze voerde in 2021 al een basisonderzoek om de stand van zaken vast te leggen voordat de lidstaten hun nationale maatregelen implementeren. Deze enquête zal elk jaar worden uitgevoerd. Helaas is de enquête van 2022 niet representatief (<30 Belgische respondenten voor de hele keten). Hopelijk zal de enquête van 2023 wel voldoende representatief zijn zodat we de evolutie kunnen monitoren. Indien niet zullen we moeten kijken naar een andere KPI, eigen bevraging of andere methode. 

Dankzij deze eerste enquête hebben we in 2021 een baseline voor de Belgische voedingssector. Die toont ons twee zaken: 

  1. Het aandeel Belgische voedingsbedrijven dat op de hoogte is van hun rechten en plichten uit de UTP-richtlijn. 

    75% van de Belgische bedrijven die instaan voor de primaire verwerking voor voedseldoeleinden is op de hoogte van de UTP-richtlijn. Voor bedrijven die instaan voor secundaire en verdere verwerkingsfasen gaat het om 67%.
     
  2. Het voorvallen van oneerlijke praktijken volgens de actoren in de keten. 

Onderstaande grafiek toont per actor hoe vaak respondenten wegens deze actor oneerlijke praktijken ondervinden. Uit de grafiek blijkt dat 40% van de respondenten geconfronteerd worden met oneerlijke marktpraktijken wegens retailers. 28% van de respondenten geeft aan oneerlijk praktijken te ervaren door de primaire transformatoren. En 8% van de respondenten geeft aan dat de tweede verwerkers oneerlijke praktijken opleggen. 

Voorvallen van UTP's

 

Wat doen we concreet als sector?

  • Fevia neemt het initiatief om de structurele dialoog met de ketenpartners aan te gaan. Zo organiseert Fevia top-to-top-meetings met retailers en met de handelsfederatie Comeos en via het Ketenoverleg heeft Fevia regelmatig overleg met de diverse actoren binnen de hele keten. 
  • BFA, Agrofront, Fevia, Unizo, UCM en Comeos hebben samen het initiatief genomen om een gedragscode op te stellen en te onderschrijven ter ondersteuning van faire relaties tussen aanbieders en kopers. De partners ondertekenden dit Supply Chain Initiative in 2010. Na de inwerkingtreding van de Belgische UTP-wet werken we binnen het Ketenoverleg aan een herziene versie van de Gedragscode. We voeren acties tegen inbreuken op het mededingingsrecht en op eerlijke handelspraktijken. Fevia staat hiervoor in contact met de Belgische Mededingingsautoriteit (BMA) en met de Economische Inspectie van de FOD Economie. 
  • Fevia volgt de werkzaamheden rond het uitvoeringsbesluit van de UTP-wet op de voet en doet de nodige voorstellen om de effectiviteit en de bescherming die de UTP-wet biedt te verbeteren en indien nodig aan te vullen. 

Wat hebben wij gedaan sinds de lancering van de roadmap?: 

Fevia maakte haar leden via de wegwijzer “Eerlijke handelsrelaties” en de webinars over de UTP-wet wegwijs over hoe ze hun rechten kunnen vrijwaren. De informatie van de wegwijzer wordt verder aangevuld met relevante voorbeelden. 

  • Via de bijzondere commissie onrechtmatige bedingen van de Centrale raad voor het bedrijfsleven vormen we mee een advies inzake oneerlijke bedingen in overeenkomsten betreffende bepaalde clausules in contracten in de agrovoedingsketen. Dit betreft met name clausules inzake prijsherziening, risico-overdracht, boetes in geval van niet-levering of vertraging, of afstand van verhaal. Het spreekt vanzelf dat deze adviesaanvraag moet worden beoordeeld in het licht van de huidige context van prijsstijgingen en bevoorradingsproblemen. Het is belangrijk dat dit advies tot een verbetering van de wetgeving en concrete acties leidt.  
  • We voerden op deze domeinen intens lobbywerk – ook in samenwerking met BABM - naar de politiek en via de media. 

Andere doelstellingen binnen dit thema