Doelstelling 32

Meer grondstoffen van lokale herkomst

Om meer gedeelde waarde te creëren, voor alle actoren in het voedingssysteem, streven we ernaar meer lokale grondstoffen te gebruiken, waar mogelijk en relevant. We mikken daarvoor op een stijging van het aantal nieuwe initiatieven rond lokale landbouw in de voedingsindustrie.
PDF-pictogram Download PDF fiche (655.2 KB)

Wat is onze doelstelling richting 2025?

Ten eerste willen we het aandeel van lokale grondstoffen in de productie van voeding en dranken verhogen. Ten tweede willen we een groeiend aantal nieuwe initiatieven rond lokale landbouw in de voedingsindustrie. 

Met lokale landbouw bedoelen we zowel Belgische landbouw als buitenlandse landbouw in een straal van maximum 400 kilometer rond een voedingsbedrijf. Een belangrijke voorwaarde is dat de grondstof van lokale landbouw moet voldoen aan de kwaliteitscriteria van het voedingsbedrijf. Bovendien moet het in voldoende hoeveelheden kunnen aangeleverd worden. 

In de komende jaren willen we voedingsbedrijven nieuwe initiatieven zien nemen die zich richten op: 

  • Bewust aankopen van lokale landbouwgrondstoffen. 
  • Samenwerkingsverbanden aangaan om meer lokaal te kunnen inkopen. 
  • Investeren in onderzoek en/of innovatie om meer lokaal geteelde grondstoffen te verkrijgen. 
  • Nieuwe duurzame en lokale ketens ontwikkelen die meerwaarde creëren.

Hoe willen we die doelstellingen bereiken?

  • Fevia sensibiliseert voedingsbedrijven om na te denken over hun bevoorrading en de mogelijkheden van meer lokale inkopen te overwegen.
  • Voedingsbedrijven onderschrijven het Charter ‘Voedsel verbindt boer en burger’ en worden #AmbassadeurLekkervanbijons. Met dit initiatief maken Vlaamse voedingsbedrijven hun initiatieven rond lokale landbouw kenbaar. Fevia Vlaanderen sensibiliseert mee andere voedingsbedrijven met verhalen over lokale voeding en lokaal inkopen.      
  • Voedingsbedrijven nemen deel aan innovatieprojecten – al dan niet in samenwerking met Flanders’ FOOD en Wagralim – met als doel nieuwe lokale ketens te ontwikkelen of bestaande lokale ketens te versterken.

Waar staan we vandaag?

Om de evolutie van het aandeel Belgische grondstoffen in de productie van voeding en dranken te volgen, kijken we naar de input-outputtabellen (IOT) van het Federaal Planbureau. Ze illustreren de koop- en verkoopstromen van goederen en diensten bestemd voor intermediair en eindverbruik, geregistreerd volgens productieactiviteiten of producttransacties. Het Federaal Planbureau publiceert de IOT om de vijf jaar. Ze worden opgenomen in de databank van Eurostat. De volgende update, met de cijfers van het jaar 2020, wordt pas gepubliceerd in 2022.

Specifiek kijken we naar het aandeel grondstoffen die uit België komen versus het aandeel geïmporteerde grondstoffen. Het aandeel landbouwproducten (landbouw, veeteelt en visvangst) en, vooral, het aandeel voedingsproducten uit België nam tussen 2010 en 2015 af. 

Voor beide productsoorten samen zien we een significante daling van 6 procentpunt: van 54% in 2010 naar 48% in 2015. Het aandeel van de landbouwgrondstoffen van Belgische oorsprong die onze voedingsbedrijven gebruiken, blijft echter nog steeds rond de 60%. 

Herkomst landbouw- EN voedingsgrondstoffen
Herkomst Landbouwgrondstoffen
Herkomst voedingsgrondstoffen

 

Enkele opmerkingen bij deze tabellen: 

  • De cijfers beoordelen het lokale karakter aan de hand van het land van herkomst en niet van de afgelegde afstand. Soms kunnen we geïmporteerde grondstoffen echter ook als lokaal beschouwen. Bijvoorbeeld wanneer een Belgisch voedingsbedrijf dat gevestigd aan de Franse grens haar grondstoffen uit Frankrijk haalt. 
  • De evolutie kan afhankelijk zijn van veranderingen in de samenstelling van de Belgische voedingsindustrie. Sommige voedingsbedrijven zijn verplicht om grondstoffen te importeren omdat ze niet beschikbaar zijn in België, zoals bijvoorbeeld cacao. Als deze bedrijven relatief belangrijker worden, dan zal dit een invloed hebben op de evolutie. 
  • De cijferswaarden worden vastgesteld tegen actuele prijzen. Inflatieverschillen tussen verschillende sectorale inputs kunnen daarbij een rol spelen.

Momenteel zijn er geen historische betrouwbare data beschikbaar of bijgehouden over bedrijfsinitiatieven rond lokaal inkopen. Wel kunnen we initiatieven en verhalen van voedingsbedrijven terugvinden op verschillende platformen: 

  • ‘Voedsel verbindt boer en burger’, een initiatief van VLAM, het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing
  • De alliantie ‘Emploi-Environnement Alimentation’, het AEE Alimentation
  • Innovatieprojecten van Flanders’ FOOD en Wagralim
  • food.be snacks 

In de toekomst voeren we een jaarlijkse enquête uit bij voedingsbedrijven. Hun antwoorden vullen we aan met gegevens van Flanders’ FOOD, Wagralim, VLAM, Apaq-W, AEE Alimentation en SoCoPro (Collège des producteurs). Het eerste jaar zullen we een nulmeting doen om een idee te krijgen van het huidig aantal initiatieven rond lokaal inkopen. De jaren nadien vragen verzamelen we de nieuwe initiatieven op. We zullen dit weergeven in een cumulatieve grafiek om de evolutie doorheen de tijd te kunnen volgen.  
 

Wat doen we concreet als sector?

  • Fevia Vlaanderen en verschillende van haar leden ondersteunen mee de promotie-acties van ‘Lekker van bij ons’ van VLAM, . het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing. 
  • Een aantal voedingsbedrijven waren betrokken bij het transformatieproject ‘De Voedingsketen Verduurzaamt’, dat inspeelde op nieuwe lokale ketens zoals Vlaamse soja. Ook Fevia Vlaanderen was partner. Via de werkagenda Voedingsketen van Vlaanderen Circulair wordt nu gewerkt aan een vervolg van dit project. 
  • Fevia Vlaanderen is partner van de Vlaamse eiwitstrategie, dat voedingsbedrijven stimuleert om onder meer in te zetten op nieuwe, lokale eiwitten of op verdere verduurzaming van bestaande lokale dierlijke eiwitten.   
  • Fevia Wallonie was één van de initiatiefnemers van D’Avenir, een aanpak voor een duurzamer agrovoedingssysteem in Wallonië. Dit leidde tot verschillende projecten waar een aantal voedingsbedrijven betrokken waren en een gids over de duurzaamheid van agrovoedingsprojecten.
  • Fevia Wallonie en verschillende van haar leden steunen de promotieacties voor lokale producenten van Apaq-W, het Waals agentschap voor de promotie van kwaliteitslandbouw.
  • Fevia Wallonie maakt deel uit van CwAD, het Waalse College voor Duurzame Voeding. Die heeft als doel om de transitie naar een duurzamere voedingssysteem in Wallonië te versnellen. Een prioriteit is het ontwikkelen van duurzame voedselketens die een meerwaarde creëren, zoals eiwitten, granen, kwaliteitsvlees en oliezaden en waar voedingsbedrijven een belangrijke rol in hebben.
  • Voedingsbedrijven zetten via de reeks ‘food.be snacks’ van Fevia hun lokale inkoop-initiatieven in de verf. 

Andere doelstellingen binnen dit thema